Fill 1 Copy Created with Sketch.

Witold Gombrowicz

Witold (Marian Witold) Gombrowicz (1904–1969) – pisarz i dramaturg.

Urodził się w Małoszycach, w ziemi radomskiej. Po przeniesieniu się rodziny do Warszawy, tu chodził do szkoły; maturę uzyskał w 1922 r., a następnie studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Ukończył studia w 1927 r., uzyskując tytuł magistra prawa. Przez rok studiował w Instutite des Hautes Études Internationales w Paryżu. Zajmował się pisarstwem. Jego felietony i recenzje ukazywały się na łamach „Kuriera Porannego”. Pierwszą jego powieścią, która zyskała rozgłos, była Ferdydurke.

Uczestnicząc w pierwszym rejsie polskiego transatlantyku MS „Chrobry” do Ameryki Południowej w 1939 r., wobec groźby wybuchu wojny, postanowił zostać w Argentynie. Podejmował tam próby literackie, a od końca 1947 do połowy 1955 r. pracował w dawnej filii PKO w Buenos Aires, w Banco Polaco. Od 1950 r.  współpracował i publikował w paryskiej „Kulturze” J. Giedrojcia. Krytykowany był za kontrowersyjny sposób prezentowania problematyki tożsamości narodowej, szczególnie w powieści Trans-Atlantyk. Kolejne powieści Pornografia i Kosmos przyniosły mu wzrost jego popularności.

W roku 1963 przeniósł się z Argentyny do Europy; początkowo przebywał w Berlinie Zachodnim na stypendium Fundacji Forda, następnie w Royaumont pod Paryżem. W 1964 r. osiadł w Vence koło Nicei. Dwukrotnie (1966 i 1968) był nominowany do literackiej Nagrody Nobla. W 1966 r. otrzymał nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego, a w roku 1967 ‒ Międzynarodową Nagrodę Wydawców Prix Formentor.

Ponieważ pisał tylko po polsku, jego dzieła zostały przetłumaczone na wiele języków, a on sam znacznie bardziej był znany poza Polską, w której dopiero po 1986 r. zaczęły się ukazywać jego prace w sposób systematyczny. Zmarł w 1969 r. w Vence.

Został upamiętniony decyzją Sejmu RP w 2004 r., który uznał ten rok Rokiem Gombrowicza w Polsce. Powstało również Muzeum im. Witolda Gombrowicza we Wsoli na Mazowszu, a w Warszawie istnieje ulica jego imienia. W Buenos Aires, na budynku, w którym mieszkał, znajduje się tablica upamiętniająca jego pobyt w Argentynie.

Witold Gombrowicz