Prace ratunkowe przy instrumencie organowym szafie organów i podłodze na chórze muzycznym w kościele w Krzemieńcu Polonika

Przejdź do treści
BADAMY - CHRONIMY - POPULARYZUJEMY polskie dziedzictwo kulturowe za granicą

Prace ratunkowe przy instrumencie organowym szafie organów i podłodze na chórze muzycznym w kościele w Krzemieńcu

W ramach projektu przeprowadzona została konserwacja instrumentu muzycznego, tj. szafy organów i podłogi na chórze muzycznym w kościele pw. św. Ignacego Loyoli i Stanisława Kostki, obecnie cerkiew Przemienienia Pańskiego w Krzemieńcu.

Prace objęły konserwację wiatrownic i mechanizmów kontuaru. Zostały przeprowadzone w sposób, który umożliwia pełne wykorzystanie możliwości organów. Została wykonana konserwacja techniczna i estetyczna podłogi oraz szafy organowej, które obecnie nie spełniają zarówno wymogów technicznych, jak i estetycznych. Wcześniej, ruchoma podłoga uniemożliwiała strojenie i grę instrumentu. Z powierzchni szafy zostały usunięte przemalowania. Została również zrekonstruowana pierwotna warstwa barwna.


Zespół klasztorny w Krzemieńcu został zbudowany z inicjatywy księcia Michała Serwacego Wiśniowieckiego w latach 1731–1745 według projektu o. Pawła Giżyckiego. W 1773 r. zakon jezuitów został skasowany, po powstaniu listopadowym przejęła go Cerkiew prawosławna. W okresie II Rzeczypospolitej ponownie funkcjonował jako kościół katolicki, jednak po włączeniu Wołynia do Ukraińskiej SRR wykorzystywano go jako salę sportową. Po upadku ZSRR zespół przekazano Ukraińskiemu Kościołowi Prawosławnemu i zaadaptowano na sobór Przemienienia Pańskiego. Obecnie Kościół oprócz wiernych przyciąga ogromną ilość turystów przede wszystkim z Polski, Ukrainy, ale też z innych krajów. Organy w Krzemieńcu, w dawnym kościele rzymskokatolickim należący pierwotnie do zakonu jezuitów są jedynym historycznym polskim instrumentem zachowanym na Wołyniu, pozostałe uległy zniszczeniu w okresie okupacji radzieckiej, bądź po II wojnie światowej.


Zakres konserwacji historycznego mechanizmu organów, jego wiatrownic i mechanizmów kontuaru, obejmował: wprowadzenie preparatów grzybo i pleśniobójczych; wzmocnienie struktury drewna; usunięcie wtórnych warstw, kity, przemalowania, lokalna konsolidacja konstrukcji i wypraw; wymianę najbardziej skorodowanych listew rekonstrukcja warstw wierzchnich struktury architektonicznej; rekonstrukcje warstw barwnych; stabilizacje konstrukcji podłogi z możliwością wymiany legarów; pokrycie podłogi warstwą zabezpieczającą; sporządzenie dokumentacji prac konserwatorskich.
Przeprowadzone prace powstrzymały procesy destrukcji instrumentu, umożliwią zachowanie historycznej substancji zabytku, a także przywrócą parametry techniczne i estetyczne (odkrycie i rekonstrukcja pierwotnych warstw dekoracji szafy organowej), a przede wszystkim przywrócą organy do funkcji muzycznej.



Beneficjent: Stowarzyszenie Absolwentów Akademii Dziedzictwa
Kwota dofinansowania: 160 000 zł