„Adam Kossowski (1905-1986). Sztuka i obietnica”. Najnowsza wystawa w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.
W Muzeum Archidiecezji Warszawskiej otwarto wystawę „Adam Kossowski (1905–1986). Sztuka i obietnica”, będącą pierwszym w Polsce retrospektywnym przeglądem twórczości tego wybitnego emigracyjnego artysty.
Adam Kossowski ukończył studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w 1931 roku. Po wybuchu wojny został aresztowany przez Armię Czerwoną i zesłany do łagru nad Peczorą. Traumatyczne doświadczenia obozowe zapoczątkowały jego głęboką przemianę religijną. W jednym z powojennych wywiadów mówił: ...gdy bowiem byłem tak głęboko pogrążony w tym nieszczęściu i bliski śmierci, przyrzekłem sobie, że jeśli wyjdę z tej nieludzkiej krainy, złożę Bogu podziękowania. Waham się, czy nazwać to ślubowaniem, była to raczej obietnica złożona samemu sobie.
Wolność odzyskał na mocy amnestii wynikającej z układu Sikorski - Majski. Ze względu na stan zdrowia został przetransportowany do Wielkiej Brytanii, gdzie wznowił działalność artystyczną. Namalował tu m.in. poruszający cykl obrazów przedstawiających realistyczne sceny z życia w sowieckim łagrze. W 1944 roku zdobył drugą nagrodę w konkursie sztuki sakralnej w Londynie i został członkiem Związku Artystów Katolickich. Punktem zwrotnym w jego karierze była propozycja przygotowania wystroju wnętrza kościoła Karmelitów w Aylesford w południowej Anglii z 1950 roku. Kossowski stworzył tam ponad sto realizacji, obejmujących rzeźby ceramiczne, mozaiki, witraże i elementy wykonane z kutego żelaza. To rozbudowane dzieło, powszechnie uznawane za jego najważniejsze osiągnięcie, przyniosło artyście międzynarodową renomę.
Od tego czasu zajmował się głównie sztuką sakralną, przygotowując kompletne wystroje kościołów i instytucji katolickich w Wielkiej Brytanii oraz Stanach Zjednoczonych.Kuratorka wystawy, dr Ewa Korpysz, podkreśla, że traktował to jako wypełnienie obietnicy złożonej w łagrze.
Kossowski w swoich projektach artystycznych dążył do syntezy. Łączył malarstwo z mozaiką i rzeźbą ceramiczną pozostając wierny tradycji wczesnochrześcijańskiej i renesansowej. Powracające do Polski prace artysty w czasie stanu wojennego zabezpieczono dzięki staraniom księdza Andrzeja Przekazińskiego, dyrektora Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.
Wystawa prezentuje pełne spektrum twórczości artysty – od wczesnych prac studenckich, poprzez dramatyczne obrazy z okresu łagrowego, aż po monumentalne projekty sakralne. Ekspozycja umożliwia odkrycie na nowo dorobku jednego z najważniejszych polskich artystów emigracyjnych XX wieku. Za wybór i opracowanie materiału odpowiada dr Ewa Korpysz, historyk sztuki i kustosz Muzeum.
Ekspozycję w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej będzie można oglądać do 1 marca 2026 roku. Zapraszamy serdecznie.
