Paryż (Francja) ‒ cmentarz Montparnasse. Konserwacja wybranych nagrobków
Cmentarz ten otwarto na przedmieściach Paryża w 1824 r. Początkowo był przeznaczony dla mieszkańcow lewego brzegu Sekwany. Szybko jednak został wchłonięty przez szybko rozwijające się miasto i dedykowany wszystkim. Dziś zajmuje powierzchnię około 19 h, co czyni go drugim, po Père-Lachaise, największym cmentarzem stolicy Francji.
W 2025 r. pracom poddano dwa nagrobki.
1. Nagrobek poświęcony rodzinie Leszczyc – Grabianka.
Obiekt wykonany jest z wapienia organodetrytycznego. Kamień uległ silnemu zwietrzeniu powierzchniowemu i zachował się w złym stanie. Ciemne nawarstwienia dodatkowo unieczytelniły liternictwo nagrobka. Nie zachował się częściowo łańcuch ogrodzenia i jeden ze słupków.
Celem prac było zahamowanie degradacji kamiennych i metalowych elementów oraz zabezpieczenie ich przed dalszym zniszczeniem. Prace polegały na oczyszczeniu powierzchni kamiennych oraz metalowych i zabezpieczeniu ich przed działaniem korozji. Kamienne ubytki zostały uzupełnione. Na większych powierzchniach uzupełnień wstawiono fleki z dobranego kamienia, wykonano nowy słupek i dosztukowano odcinki brakującego łańcucha ogrodzenia. Ustawione elementy klamrowano z zastosowaniem stali nierdzewnej. Mniejsze ubytki wypełniono masą opartą na spoiwie mineralnym.
W końcowej fazie rekonstrukcje unifikowano kolorystycznie. Odtworzono wypełnienia spoin pomiędzy blokami kamiennymi. Powierzchnia marmuru została zabezpieczona odpowiednimi preparatami. Całość inskrypcji uczytelniono podkolorowaniem farbą.
2. Nagrobek poświęcony rodzinie Jacewicz - Żychoń.
Wykonano go w wapieniu mikrytowym i zlepieńcu wapiennym. Osłabiona struktura wapiennej steli i krzyża przyczyniła się do utraty ich pierwotnej formy. Dodatkowo na płycie nagrobnej utowrzyły się ciemne spoiste nawarstwienia. W efekcie fizykochemicznego oczyszczenia udało się częściowo przywrócić formę kamieniarską płyt i rzeźbiarską krzyża. Mniejsze ubytki wypełniono dobraną kolorystycznie masą opartą na spoiwie mineralnym. Obiekt zdezynfekowano, odsolono i wzmocniono strukturalnie, a liternictwo płyty uczytelniono kolorystycznie.