„Kresowe cmentarze i miejsca pamięci 2026” - relacja z realizacji programu dotacyjnego
W piątek 31 lipca 2026 roku wolontariusze Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej w tegorocznej akcji „Kresowe cmentarze i miejsca pamięci 2026”, w ramach programu dotacyjnego Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA, zatytułowanego „Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą – wolontariat. 2026”, przybyli z Polski do Kołomyi, gdzie prowadzić będą prace remontowo-porządkowe na tutejszym, ponad 200-letnim cmentarzu.
Oględziny miejsca prowadzenia akcji wykazały, że duża ilość starych, chorych drzew została podczas silnej burzy przewrócona na mogiły i znaczną ich część uszkodziła. Połamane krzyże kamienne, zwalone na ziemię i w części potłuczone pomniki, a także zdewastowane podstawy grobowców, które zostały wyrwane przez rosnące tuż przy nich przewracane drzewa, spowodowały zmianę pierwotnych planów co do przebiegu akcji i nadały priorytet czynnościom naprawczym powstałych dużych uszkodzeń.
Grupa podejmie na początku zadanie usunięcia zastawiających dostęp do zniszczonych mogił drzew i ich fragmentów i będzie się starała naprawić te uszkodzenia, które będą w możliwościach sprzętowych i fizycznych wolontariuszy.
Niezależnie od tych działań część uczestników akcji będzie realizować nakreślone wcześniej zadania związane z oczyszczaniem pomników i grobowców oraz odnawianiem napisów, a następnie ich chemiczną konserwacją.
W drugim dniu pobytu (sobota – 1 sierpnia) wolontariusze dokonali już wstępnego oczyszczania jednego z grobowców (rodziny Łukasiewicz), wyciągając z jego wnętrza zalegające tam fragmenty ścian i sklepienia, aby wykorzystać je do rekonstrukcji rozpadającego się grobowca. Oczyszczono także uszkodzenia konstrukcji grobowca Jana Kozakiewicza (wrastającą w ubytki ścian trawę i inną roślinność, zalegającą tam ziemię i ruchome, nie związane z konstrukcją grobu fragmenty cegieł i zaprawy, aby przygotować go do dokonania prac murarskich, uzupełniających te ubytki. Odczyszczono także i odmalowano napisy na kilku tablicach pomnikowych i nagrobnych, które w najbliższych dniach zostaną pokryte ochroną hydrofobową.
Najbliższe dni będą wypełnione oczyszczaniem kolejnych mogił, odnawianiem napisów, a także scalaniem grobowca Łukasiewiczów.
Będąca członkiem zespołu pani konserwator zabytków podejmie dzieło rekonstrukcji brakującej przy figurze kobiety głowy oraz znacznego ubytku prawej ręki przy pomniku na mogile rodziny Kraśnickich.
Informację opracował: Zbigniew Saganowski (organizator akcji)
